ЎҒРИЛИК ЖИНОЯТЛАРИДАН ЖАБРЛАНУВЧИЛАРНИНГ ВИКТИМОЛОГИК ТАВСИФИ ВА ПРОФИЛАКТИКАСИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШНИНГ ЗАМОНАВИЙ ЙЎНАЛИШЛАРИ

Authors

  • Хасанов Шухрат Эркинбаевич Ўзбекистон Республикаси Криминология тадқиқот институти илмий ходим тадқиқотчиси, мустақил изланувчи

Keywords:

ўғрилик, виктимология, виктимлик, жабрланувчи, жиноят қурбони, виктимологик профилактика, киберўғрилик, психологик портрет, жиноятчилик профилактикаси, ситуацион профилактика.

Abstract

Мазкур мақолада ўғрилик жиноятларидан жабрланувчиларнинг виктимологик хусусиятлари, уларнинг ижтимоий-демографик ва психологик портрети ҳамда жиноят қурбонига айланиш эҳтимолини оширувчи омиллар таҳлил қилинган. Шунингдек, хонадон, чорва-мол, транспорт воситалари, мобиль телефон ва киберўғриликлардан жабрланувчиларнинг ўзига хос хусусиятлари ёритилган. Ўзбекистонда ўғрилик жиноятларидан жабрланган шахслар тўғрисидаги статистик маълумотлар асосида виктимлик даражалари баҳоланган. Жиноятларнинг олдини олишда виктимологик ёндашувнинг аҳамияти асосланиб, сунъий интеллект, рақамли мониторинг, GPS ва RFID технологиялари, ақлли хавфсизлик тизимлари каби замонавий воситалардан фойдаланиш бўйича таклифлар ишлаб чиқилган.

References

1. Российская юридическая энциклопедия. – М., 1999. – Б. 137.

2. Щербакова Л.Ю. Виктимологический аспект преступности: современная теория и практика. Автореф.дисс. канд.юрид. наук. – СПб. 2005. – С.163

3. Мухторов Ж.С. Актуальность виктимологическая профилактика провонарушений в условиях Узбекистана // вестник Академия МВД РУз, 2015, №3. -С.45-49;

4. Ниёзова С.С. Жиноят ва виктимологик таҳлил.// Ҳуқуқ ва бурч журнали, 2015. №25.-Б.14-16;

5. Хаткова Ф.Х. Виктимологические аспекты женской преступности. Автореф. дисс...канд.юрид. наук, -М:. 2004. С.186

6. Жиноятчилик тенденциялари ва омиллари давлат ҳисоботлари (2025 йил бўйича): Ахборот-таҳлилий ҳужжат. – Т.: Ўзбекистон Республикаси Криминология тадқиқот институти, 2026.

7. Криминологик тадқиқотлар давлат ҳисоботи: Ахборот-таҳлилий ҳужжат. – Т.: Ўзбекистон Республикаси Криминология тадқиқот институти, 2025.

8. https://www.nist.gov/programs-projects/face-recognition-vendor-test-frvt?utm_source=chatgpt.com

9. https://www.interpol.int/en/Crimes/Cybercrime/Artificial-Intelligence?utm_source=chatgpt.com

10. https://www.unodc.org?utm_source=chatgpt.com

11. https://www.gs1.org/standards/epc-rfid?utm_source=chatgpt.com

12. https://www.ecrloss.com?utm_source=chatgpt.com

13. Clarke R.V. Situational Crime Prevention: Successful Case Studies. 2nd ed. Monsey, NY: Criminal Justice Press, 1997.

Downloads

Published

2026-08-06

How to Cite

Хасанов Шухрат Эркинбаевич. (2026). ЎҒРИЛИК ЖИНОЯТЛАРИДАН ЖАБРЛАНУВЧИЛАРНИНГ ВИКТИМОЛОГИК ТАВСИФИ ВА ПРОФИЛАКТИКАСИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШНИНГ ЗАМОНАВИЙ ЙЎНАЛИШЛАРИ . THE PLACE AND ROLE OF TURKEY AND THE NEAR REGION IN THE PROCESSES OF SCIENTIFIC, SOCIAL, AND CULTURAL DEVELOPMENT, 2(02), 29–48. Retrieved from https://worldconferences.us/index.php/turkey/article/view/1574