O‘RTA ASR MOVAROUNNAHR TARIXIDA “BUXORO TARIXI” ASARINING O‘RNI
Keywords:
Narshaxiy, “Tarixi Buxoro”, “Tarixiy manba”, “Movaronol”, “Oʻrta asr tarixshunosligiAbstract
Ushbu maqolada Abu Bakr Narshaxiyning “Tarixi Buxoro” asari ilk o‘rta asrlar Movarono‘nxini o‘rganish uchun eng qadimgi va qimmatli yozma manbalardan biri sifatida ko‘rib chiqiladi. Asarda islomgacha bo‘lgan davrdan to ilk islom davrigacha bo‘lgan davrda Buxoroning siyosiy, ijtimoiy, diniy va madaniy taraqqiyoti haqida batafsil ma’lumotlar berilgan. Muallifning hikoya qilish uslubi, uning og'zaki ijodidan foydalanishi, bugungi kunda saqlanib qolgan matnni shakllantirgan keyingi tarjima va tahririy qayta ko'rib chiqish jarayonlariga alohida e'tibor beriladi. Maqolada ta’kidlanishicha, keyingi aralashuvlarga qaramay, “Buxoro tarixi”ga tanqidiy yondashganda ishonchli tarixiy manba bo‘lib qolaveradi. Uning ahamiyati nafaqat faktik ma'lumotlarda, balki mahalliy tarixiy ongni aks ettirishda hamdir. Tadqiqot, shuningdek, Narshaxiy ijodining zamonaviy tarixshunoslik, manbashunoslik va tarix taʼlimi uchun dolzarbligini taʼkidlab, uning mintaqa tarixini imperator hikoyalaridan tashqari qayta qurishdagi rolini taʼkidlaydi.
References
1. Narshaxiy, A. B. (1954). Buxoro tarixi (R. N. Frye, Trans.). Kembrij, MA: Garvard universiteti nashriyoti.
2. Narshaxiy, A. B. (1939). “Tarix-i Buxoro” (forscha tanqidiy nashr). Tehron: Bunyad-i Farhang-i Eron.
3. Bartold, V. V. (1968). Turkistondan moʻgʻullar istilosigacha (H. A. R. Gibb, Trans.). London: Luzac & Company.
4. Frye, R. N. (1974). Markaziy Osiyo merosi: antik davrdan turk ekspansiyasigacha. Princeton, NJ: Princeton University Press.
