PIRLS XALQARO BAHOLASH DASTURI MAZMUN VA MOHIYATI. BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINI O‘QIB TUSHUNISH DARAJASINI TEKSHIRISH VA ULARNI PIRLS BAHOLASH DASTURLAR ASOSIDA TAYYORLASH
Keywords:
IEA, PIRLS, FIMS, CORI, UNICEF, baholash metodologiyasi, didaktik materiallar, inferensial-evaluativ mezonlar.Abstract
Dunyoda ta’lim amaliyotida sifat va samaradorlikni xalqaro dasturlar talablari asosida baholash metodologiyasi hamda natijalarning reprezentativligini ilmiy-pedagogik muammo sifatida tadqiq qilish an’anasi kuchaymoqda. 1961-yildan Xalqaro ta’lim muvaffaqiyatini tekshirish tashkiloti (IEA) tomonidan birinchi xalqaro taqqoslash dasturlari o‘tkazila boshlangan bo‘lsa, 1964-yilda tashkilot tomonidan matematika fani bo‘yicha birinchi Xalqaro baholash dasturi – FIMS (The First International Mathematics Study) ham qo‘shildi. PIRLS (Progress in International Reading Literacy Study – 4-sinf o‘quvchilarining matnni o‘qish va tushunish darajasini aniqlovchi xalqaro baholash dasturi), 2001-yildan o‘tkazila boshlagan, bu tadqiqot har 5 yilda bir marta o‘tkaziladi. Yuqoridagi xalqaro baholash tadqiqotlaridan kelib chiqqan holda boshlang‘ich sinf o‘quvchilarini PIRLS xalqaro baholash sinovlariga tayyorlash texnologiyalarini shakllantirish va yanada rivojlantirish ilmiy-pedagogik muammo sifatida o‘rganishda ushbu maqolamizni ahamiyati juda katta hisoblanadi. Ta’lim mazmunini xalqaro tadqiqotlarga moslashtirish va shunga mos keladigan o‘quv adabiyotlari kompleksi va didaktik materiallarni yaratishni taqozo qiladi va unga nisbatan ilmiy yondashuvni qaror toptirish, hodisaning mohiyatini chuqur ilmiy tahlil qilish zaruratini ko‘rsatadi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi 2022-2026 yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning Taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risidagi PF-60-son
2. Mullis, I.V., von Davier, M., Foy, P., Fishbien, B., Reynolds, K.A., Wry, E. (2023). PIRLS 2021 O‘qish savodxonligi bo‘yicha xalqaro natijalar. Boston kolleji, TIMSS va PIRLS xalqaro tadqiqot markazi.
3. Matyakubova N.A. Assesment of answers to questions in the international PIRLS study on reading literacy assessment of primary class students. International journal of pedagogics, (IJP) Journal Impact Factor DOI-10.37547 JP Vol. 04 Issue 10- 2024. P. 136-142.
4. Sage Journals, Reading Rockets
5. Mullis, I.V., Martin. M.O (Eds). (2017). TIMSS (2019) Assesment Frameworks. Retrieved from Boston College, TIMSS & PIRLS International Study Center.
6. Ismailov A.A. va boshq. O‘quvchilarni xalqaro tadqiqotlarga tayyorlashga mo‘ljallangan axborotnoma: Umumiy o‘rta ta’lim muassasalarining boshlang‘ich sinf o‘qituvchilari va o‘quvchilari uchun mo‘ljallangan topshiriqlar to‘plami. 2021. – 3-son.
8. UNESCO. Education 2030: Incheon Declaration and Framework for Action for the Implementation of Sustainable Development Goal 4. Paris: UNESCO, 2016.
