IJTIMOIYLASHUV JARAYONIDAGI TARBIYA MEXANIZMLARI
Keywords:
ijtimoiylashuv, ta’lim tizimi, tarbiya mexanizmi, makroomillar, mikroomillar, biologik determinantlar, sotsial determinantlar, deviant xulq-atvor, ijtimoiy nazorat.Abstract
Annotatsiya. Maqolada shaxs ijtimoiylashuvi jarayonining nazariy va amaliy asoslari pedagogik hamda sotsiologik nuqtai nazardan tahlil qilingan. Ta’lim va tarbiya tizimlari ijtimoiylashuvning asosiy mexanizmlari sifatida tadqiq etilib, ularning jamiyat barqarorligi va deviant xulq-atvorni neytrallashdagi roli yoritilgan. Shuningdek, individ ijtimoiylashuviga ta’sir koʻrsatuvchi makro va mikro, jumladan, tabiiy-geografik, sotsial-iqtisodiy, madaniy va etnik omillar tasniflangan. Shaxs shakllanishida biologik va sotsial determinantlarning mutanosibligi muammosi sotsiologik ta’limotlar (O. Kont, G. Spenser, E. Dyurkgeym, Z. Freyd) prizmasida koʻrib chiqilgan hamda zamonaviy jamiyatda ijtimoiy nazorat va deviant destruktiv xulq-atvorni oʻrganishning dolzarbligi asoslangan.
References
1. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. – Toshkent, 2020.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni. – Toshkent, 2022. [1]
3. Alqarov, X. Shaxs ijtimoiylashuvining pedagogik-psixologik xususiyatlari. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2018. – 164 b.
4. Tojiyeva, M. Ijtimoiy pedagogika: nazariya va amaliyot. – Toshkent: O‘qituvchi, 2019. – 210 b.
5. Qodirov, B. R. Shaxs shakllanishida sotsial muhit va mikroomillarning ta’siri // O‘zbekiston psixologiya jurnali. – Toshkent, 2021. – № 2. – B. 45-51.
6. Дюркгейм, Э. Социология образования / Пер. с франц. – Москва: Интор, 1996. – 80 с.
7. Кон, И. С. Ребенок и общество. – Москва: Академия, 2003. – 336 с.
8. Фрейд, З. Я и Оно (Сборник трудов по психоанализу). – Москва: Эксмо, 2015. – 480 с.
9. Спенсер, Г. Личность и государство / Пер. с англ. – Челябинск: Социум, 2007. – 232 с.
10. Giddings, F. H. The Theory of Socialization: A Syllabus of Sociological Principles. – New York: Macmillan, 1896. – 47 p.
11. Darmon, M. Socialization. – London: Polity Press, 2023. – 208 p. [1, 2, 3, 4]
12. ZiyoNET axborot-ta’lim portali manbalari (ijtimoiylashuv va ijtimoiy nazorat mavzusidagi ilmiy maqolalar to‘plami). [1]