G‘ARB VA SHARQ OLIMLARNING O‘SPIRINLIK DAVRIDA STRESS HOLATLARINI O‘RGANGALIGI

Authors

  • Orziqulov Xusniddin To‘lqin o‘g‘li Qo‘qon universiteti Pedagogika va psixologiya kafedrasi dotsenti
  • Muhammadjonova Mahfuzaxon Iqboljon qizi Qo‘qon universiteti psixologiya yo‘nalishi 4-bosqich talabasi

Keywords:

stress, o‘spirinlik davri, G‘arb psixologiyasi, Sharq falsafasi, ruhiy salomatlik, xavotir, asabiylashish, kognitiv yondashuv, ijtimoiy muhit, oilaviy tarbiya, psixologik yordam, stress omillari.

Abstract

G‘arb va Sharq olimlari o‘spirinlik davridagi stress holatlarini o‘rganishda turlicha ilmiy yondashuvlar ishlab chiqqan. G‘arb psixologlari stressni biologik, kognitiv va xulqiy omillar bilan bog‘lab, Selye, Lazarus kabi olimlar nazariyalariga tayanadi. Sharq olimlari esa stressni ijtimoiy muhit, oilaviy tarbiya va ma’naviy muvozanat bilan izohlaydi. O‘spirinlik davrida stressning asosiy sabablari o‘qish bosimi, tengdoshlar ta’siri va oilaviy muammolardir. Tadqiqotlarda stress belgilari sifatida xavotir, asabiylashish va diqqat pasayishi qayd etiladi. Har ikki yo‘nalish stressni kamaytirish uchun psixologik yordam, meditatsiya va sog‘lom turmush tarzini tavsiya etadi. Ushbu tadqiqotlar o‘spirinlarning ruhiy salomatligini yaxshilash va ta’lim samaradorligini oshirishga xizmat qiladi. Natijalar pedagogik amaliyot va psixologik profilaktika dasturlarida qo‘llanilishi muhim hisoblanadi. Shuningdek, oilaviy qo‘llab-quvvatlash stressni kamaytirishda asosiy omil sifatida ko‘riladi va muhim ahamiyatga ega deb hisoblanadi xususan.

 

References

1. Selye, G. (1956). The Stress of Life. New York: McGraw-Hill.

2. Lazarus, R. S., & Folkman, S. (1984). Stress, Appraisal, and Coping. Springer Publishing.

3. Ibn Sino, A. A. Tib qonunlari (Al-Qonun fi’t-Tibb). Sharq tibbiyot merosi.

4. Davlat psixologiya darsliklari va o‘quv qo‘llanmalari (o‘spirin psixologiyasi bo‘yicha).

5. Zamonaviy pedagogik va psixologik ilmiy maqolalar to‘plami (stress va o‘smirlar ruhiyati).

6. Erikson, E. H. (1968). Identity: Youth and Crisis. Norton & Company.

9. Orziqulov, X. (2025). TARBIYA JARAYONIDA SHAXS ONGINI SHAKLLANTIRISHDA PEDAGOGIK YONDASHUVLAR. Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 56(2), 90-96.

10. Orziqulov, X. (2025). BO ‘LAJAK BOSHLANG ‘ICH SINF O ‘QITUVCHILARINING TARBIYAVIY FAOLIYATGA DOIR KOMPETENTLIGINI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK VA PSIXOLOGIK SHART SHAROITLARI. QO ‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI, 14, 109-111.

11. Orziqulov, X. (2024). BO'LAJAK BOSHLANG'ICH SINF O'QUVCHILARIDA IJTIMOIY PEDAGOGIK KOMPONENTLIKNI RIVOJLANTIRISH TEXNOLOGIYASI. Universal xalqaro ilmiy jurnal, 1(5), 228-230.

Downloads

Published

2026-06-08

How to Cite

Orziqulov Xusniddin To‘lqin o‘g‘li, & Muhammadjonova Mahfuzaxon Iqboljon qizi. (2026). G‘ARB VA SHARQ OLIMLARNING O‘SPIRINLIK DAVRIDA STRESS HOLATLARINI O‘RGANGALIGI. NEW APPROACHES IN EDUCATION: PEDAGOGY, INNOVATION, AND DEVELOPMENT, 2(06), 253–256. Retrieved from https://worldconferences.us/index.php/nae/article/view/1449