Miya faoliyatining chastotaviy spektri va kognitiv jarayonlar o‘rtasidagi bog‘liqlik - Zuhra Yusupova Olim qizi (INTEGRATION OF EDUCATION AND SCIENCE: GLOBAL CHALLENGES AND SOLUTIONS, 2026)
Annotatsiya: Ushbu tezisda miya bioelektrik faoliyatining chastotaviy spektri (EEG ritmlari: delta, theta, alpha, beta va gamma diapazonlari) va insonning kognitiv jarayonlari (diqqat, xotira, idrok, tafakkur va qaror qabul qilish) o‘rtasidagi bog‘liqlik ilmiy-nazariy va eksperimental jihatdan tahlil qilinadi. EEG chastota bandlarining quvvati (power), fazasi va koherensiyasi kognitiv faollikning neyrofiziologik asosini tashkil etishi, shuningdek, kognitiv buzilishlar (subyektiv kognitiv pasayish, MCI, Alzheimer kasalligi) diagnostikasida muhim indikator ekanligi ko‘rsatilgan. Tezisda xalqaro va mahalliy tadqiqotlar asosida har bir chastota diapazonining kognitiv jarayonlardagi roli batafsil yoritilgan: theta ritmi xotira kodlash va retrieval bilan, alpha ritmi inhibitor gating va diqqat bilan, beta va gamma ritmlari esa yuqori darajadagi integratsiya va muammolarni hal qilish bilan bog‘liq. O‘zbekiston tibbiyot va psixologiya adabiyotlarida ham EEG ning klinik psixologiyada qo‘llanilishi (nevrozlar, depressiya, kognitiv reabilitatsiya) alohida ta’kidlangan. Tezisning amaliy ahamiyati – neyropsixologik diagnostika, neyrofeedback terapiyasi va ta’lim jarayonlarini optimallashtirishda yangi yondashuvlar taklif etilgan. Tadqiqot natijalari miya faoliyatining chastotaviy dinamikasini monitoring qilish orqali kognitiv salomatlikni saqlash bo‘yicha takliflar beradi.