OZIQ-OVQAT KIMYOSI: QO‘SHIMCHALAR, KONSERVANTLAR VA ULARNING XAVFSIZLIGI
Keywords:
oziq-ovqat kimyosi, qo‘shimchalar, konservantlar, E-kodlar, xavfsizlik, toksiklik, sun’iy qo‘shimchalar, tabiiy qo‘shimchalar, oziq-ovqat sifatini saqlash, normativlar.Abstract
Oziq-ovqat kimyosi inson sog‘lig‘i va oziq-ovqat sifatini ta’minlashda muhim rol o‘ynaydi. Zamonaviy oziq-ovqat sanoatida mahsulotlar sifatini uzoq muddat saqlash, ularni o‘ziga xos ta’m, rang va teksturaga ega qilish uchun turli kimyoviy qo‘shimchalar va konservantlar keng qo‘llaniladi. Ushbu maqolada oziqovqat qo‘shimchalari va konservantlarning turlari, ularning kimyoviy xossalari, qo‘llanilish sabablari hamda inson salomatligiga xavfsizligi tahlil qilinadi. Maqolada sun’iy va tabiiy qo‘shimchalarning, shuningdek konservantlarning organizmga ta’siri, ularning toksikligi va uzoq muddatli iste’mol natijasida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan sog‘liq muammolari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, xalqaro va milliy standartlar, oziqovqat xavfsizligini ta’minlovchi normativ-huquqiy hujjatlar ham tahlil qilinadi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, oziq-ovqat qo‘shimchalari va konservantlar ma’lum shartlar va dozada ishlatilganda xavfsiz hisoblanadi, lekin ortiqcha iste’mol salomatlik uchun zararli bo‘lishi mumkin.
References
1. Abdullaev R., To‘raqulov A. Oziq-ovqat kimyosi va qo‘shimchalarning xavfsizligi. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2020.
2. Xolmirzayev M.X., Sodiqov Yu.S. Zamonaviy oziq-ovqat sanoatida qo‘shimchalar va konservantlar. – Toshkent: O‘qituvchi, 2019.
3. Usmonov M.U. Oziq-ovqat mahsulotlarida kimyoviy qo‘shimchalar: tahlil va xavfsizlik. – Toshkent: Universitet nashriyoti, 2021.
4. Raxmonov A., Karimova N. Oziq-ovqat kimyosi va inson salomatligi. – Toshkent: Kimyo nashriyoti, 2020.
5. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Oziq-ovqat qo‘shimchalari va konservantlar bo‘yicha tavsiyalar va normativlar. – Toshkent, 2021.
6. Mirzayev S., Qodirova D. Oziq-ovqat mahsulotlaridagi E-kodlar va ularning xavfsizligi. – Toshkent: Universitet nashriyoti, 2022.
7. Tursunov M., Abdullayev R. Sun’iy va tabiiy qo‘shimchalar: kimyoviy xossalari va biologik ta’siri. – Toshkent: Fan, 2021.
8. O‘zbekiston Respublikasi Oziq-ovqat xavfsizligi agentligi. Mahsulot sifatini ta’minlash va qo‘shimchalardan xavfsiz foydalanish bo‘yicha qo‘llanma. – Toshkent, 2020.
9. Karimov I., Xudoyberdiyev B. Konservantlar va oziq-ovqat saqlash texnologiyalari. – Toshkent: Innovatsion texnologiyalar, 2021.
10.Abdullayev R., To‘raqulov A. Oziq-ovqat kimyosi va konservantlar: ilmiy tahlil va amaliy tavsiyalar. – Toshkent: Kimyo nashriyoti, 2022.
