AVTOMATLASHTIRILGAN QAROR QABUL QILISH TIZIMLARIDA ONTOLOGIYALARDAN FOYDALANISH
Keywords:
Ontologiya, avtomatlashtirilgan qaror qabul qilish tizimi, intellektual tizim, semantik model, ma’lumotlar bazasi, qaror qabul qilish jarayoni, bilimlar bazasi, intellektual boshqaruv.Abstract
Ushbu ishda avtomatlashtirilgan qaror qabul qilish tizimlarida ontologiyalardan foydalanishning nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilinadi. Ontologiyalar tizimga predmet sohasi tushunchalari va ularning o‘zaro munosabatlarini formal tarzda ifodalash orqali ma’lumotlarni strukturaviy va semantik jihatdan aniqlash imkonini beradi. Maqolada ontologiyalardan qaror qabul qilish jarayonlarida foydalanishning samaradorligi, intellektual tahlilga qo‘shgan hissasi va tizimlarning integratsiyasi yoritilgan. Tadqiqot natijalari avtomatlashtirilgan qaror qabul qilish tizimlarining samaradorligini oshirish, xatoliklarni kamaytirish va foydalanuvchi ehtiyojlariga mos qarorlar qabul qilishda muhim ahamiyat kasb etadi.
References
1. Gruber T. R. A Translation Approach to Portable Ontology Specifications // Knowledge Acquisition. – 1993. – Vol. 5. – P. 199–220.
2. Studer R., Benjamins V. R., Fensel D. Knowledge Engineering: Principles and Methods // Data & Knowledge Engineering. – 1998. – Vol. 25. – P. 161–197.
3. Wache H., et al. Ontology-Based Integration of Information – A Survey of Existing Approaches // IJCAI Workshop. – 2001.
4. Noy N. F., McGuinness D. L. Ontology Development 101: A Guide to Creating Your First Ontology. – Stanford University, 2001.
5. Sheth A., Larson J. Federated Database Systems for Managing Distributed, Heterogeneous, and Autonomous Databases // ACM Computing Surveys. – 1990. – Vol. 22. – No. 3.
6. Guarino N. Formal Ontology and Information Systems // FOIS. – 1998.
7. Staab S., Studer R. Handbook on Ontologies. – Springer, 2010.
8. Rajugan R., Chang E. Ontology-based Data Integration Techniques // International Journal of Information Technology. – 2015
