ARTERIAL GIPERTONIYA PATOGENEZIDA GUMORAL REGULYATOR MEXANIZMLARNING AHAMIYATI
Keywords:
arterial gipertoniya, patogenez, gumoral regulyatsiya, renin– angiotenzin–aldosteron tizimi, katexolaminlar, qon bosimi.Abstract
Arterial gipertoniya yurak-qon tomir tizimining eng keng tarqalgan surunkali kasalliklaridan biri bo‘lib, uning patogenezida gumoral regulyator mexanizmlar muhim rol o‘ynaydi. Ushbu ilmiy maqolada arterial gipertoniya rivojlanishida renin–angiotenzin–aldosteron tizimi, simpatoadrenal tizim va boshqa gumoral omillarning patofiziologik ahamiyati tahlil qilindi. Tadqiqot natijalari angiotenzin II, aldosteron va katexolaminlar faolligining oshishi tomir tonusi va aylanma qon hajmining ko‘payishiga olib kelishini ko‘rsatdi. Gumoral disbalans arterial bosimning barqaror oshishiga va kasallikning surunkali kechishiga sabab bo‘lishi aniqlandi. Olingan xulosalar arterial gipertoniyani davolashda gumoral mexanizmlarni nishonga oluvchi yondashuvlarning ahamiyatini ilmiy jihatdan asoslaydi.
References
1. Qodirov B.E., Karimov U.K. Arterial gipertoniya patogenezi va davolashning zamonaviy yondashuvlari // O‘zbekiston Tibbiyot Jurnali. 2020. №4. B. 45–50.
2. Yusupova D.H., Raximov B.A. Renin–angiotenzin–aldosteron tizimining arterial gipertoniya rivojlanishidagi roli // Toshkent Tibbiyot Akademiyasi Axborotnomasi. 2019. №2. B. 62–67.
3. Abdullayev A.A., Ergashev M.U. Endotelial disfunksiya va gumoral omillarning yurak-qon tomir kasalliklaridagi ahamiyati // Zamonaviy Tibbiyot Muammolari. 2021. №3. B. 28–34.
4. Jumaniyazova T.A, Kurbanbaeva D.K., Olimova М.М.. Pedagogical and psychological aspects of health competence formation in higher education pedagogues, Modern Science and Research. 2,10,676-678,2023.
5. Khurbanova N. et al. The state of antioxidant system of mitochondrial fraction of the hepotocyte in early terms of ishemic stroke in white rats //Интернаука. – 2017. – №. 12-2. – С. 51-53.
6. Kurbanova Nodira Navruzovna, Samandarova Barno Sultanovna, Alimova Mahliyo Mahmud Kizi, Musaeva Amina Fayzullaevna, Ismailov Anvarbek Ulugbek Ogli Generation of reactive oxygen species in the mitochondrial fraction of hepatocytes in the early stages of experimental ischemic stroke // Вестник науки и образования. 2019. №7-2 (61). URL: https://cyberleninka.ru/article/n/generation-of-reactiveoxygen-species-in-the-mitochondrial fraction-of hepatocytes-in-the-early-stagesof-experimental-ischemic-stroke.
7. Qalandarova Umida Arslonovna, P., & Raximberganov Sanjarbek Rustam o'g'li. (2023). Koronavirusga qarshi vaksinatsiyadan keyingi nojo'ya ta'sirlarning patofiziologik asoslari, ularning oldini olish bo'yicha kompleks chora tadbirlar. Экспериментал тадқиқотлар, 1(1), 7–13. https://doi.org/10.5281/zenodo.7556912
8. Алимова М. М. и др. Свойства иммунной системы человека и её уникальност //Актуальные научные исследования в современном мире. – 2017. – №. 5-3. – С. 106-108.
9. Каландарова У. А., Ибадова М. У., Каюмов У. К. Метаболический синдром: основные вопросы диагностики, профильактики и лечения //Евразийский научный журнал. – 2015. – №. 11. – С. 162-165.
10. Kalandarova U. A., Yuldashev B. S. Bachadon leyomiosarkomalarining immunogistokimyoviy xususiyatlari //Журнал гуманитарных и естественных наук. – 2025. – №. 18. – С. 97-101.
11. Каюмов, У. К., Каландарова, У. А., Ибрагимов, А. Y., & Саипова, М. Л. (2019). Распространённост ишемической болезни сердца и смертност от этого заболевания при различных компонентах метаболического синдрома. Новый ден в медицине, (3), 319-322.
12. Киличева Т. А. и др. Значение исследования микроэлементного состава диеты детей в целях профилактики микроэлементозов //Актуальные научные исследования в современном мире. – 2017. – №. 6-2. – С. 51-54.
13. Курбаниязова М. З., Каландарова У. А. Варикозного расширения вен малого таза у женщин репродуктивного возраста как причина синдрома тазовых болей //modern scientific challenges and trends. – 2018. – т. 63.
14. Курбанова Н. Н. и др. «Влияние новых растительных препаратов на показатели апоптоза у крыс с острым токсическим гепатитом». Международный журнал психосоциальной реабилитации, Лондон 24 (2020): 6999-7005.
15. Курбанова Н. Н. и др. Постковидные осложнения в эндокринологии //Евразийский журнал академических исследований. – 2022. – Т. 2. – №. 6. – С. 679-684.
16. Шукурлаев К. Ш. и др. Влияние новых производных тиокарбамата и тиомочевины на перекисное окисление липидов при адъювантном артрите у белых крыс //Вісник проблем біології і медиsини. – 2014. – Т. 3. – №. 2. – С. 206-212.
17. Хатамова Дилором Тухтамурадовна, Нуритдинов Шахобиддин Фазлитдинович, Каландарова Умида Арслановна, Абдурахманова Зулфия Аскаровна Выполнение врачебных рекомендаций среди пациентов с различной степенью сердечно-сосудистого риска // Вестник науки и образования. 2020. №4-1 (82). URL: https://cyberleninka.ru/article/n/vypolnenievrachebnyh-rekomendatsiy-sredi patsientov-s-razlichnoy-stepenyu-serdechnososudistogo-riska.