TALABALARDA O‘ZLASHTIRISH SUSTLIGINING PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARINI O‘RGANISH USULLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: talaba, o‘zlashtirish sustligi, akademik muvaffaqiyatsizlik, psixodiagnostika, o‘quv motivatsiyasi, tadqiqot metodlari, kognitiv soha, o‘z-o‘zini baholash.Abstract
Annotatsiya. Ushbu tezisda oliy ta’lim muassasalari talabalari orasida keng tarqalgan muammolardan biri — o‘quv materialini o‘zlashtirish sustligining psixologik ildizlari va ularni ilmiy jihatdan o‘rganish metodlari ko‘rib chiqiladi. Muallif tomonidan nazariy tahlil asosida motivatsion, kognitiv, emotsional-irodaviy va shaxsiy-individual omillar guruhlari ajratilib, har birini tashxislovchi psixodiagnostik metodikalar tizimi taqdim etiladi. Tezisda kuzatish, suhbat, so‘rovnoma, test, tabiiy va laboratoriya eksperimentlari, proyektiv metodikalar, hujjatlarni tahlil qilish kabi usullarning imkoniyatlari hamda cheklovlari qiyosiy tarzda yoritilgan.
References
1. Nishonova Z.T., Qarshieva D., Atabaeva N., Qurbonova Z. Psixodiagnostika va eksperimental psixologiya. — Toshkent, 2014. https://www.ziyouz.com/books/kollej_va_otm_darsliklari/psixologiya/Psixodiagnostika%20va%20eksperimental%20psixologiya%20(Z.Nishanova%20va%20b.).pdf
2. G‘oziyev E. Umumiy psixologiya. — Toshkent: JDPU nashriyoti, 2010. https://jdpu.uz/wp-content/uploads/2021/02/Psixalogiya.pdf
3. Psixologiyaning ilmiy tadqiqot metodlari (kuzatish, suhbat, test, eksperiment metodlarining tavsifi). https://oefen.uz/ru/documents/referatlar/umumiy/psixologiyaning-ilmiy-tadqiqot-metodlari
4. TDPU. Psixologiyaning tadqiqot metodlari (o‘quv materiali). https://reja.tdpu.uz/shaxsiyreja/content/120/html/102981/2_Mavzu_Metodlar.htm
5. Ismoilova N.Z. Talabalarda stressga chidamlilikning psixologik xususiyatlari // Academic Journal of Education and Development, 2024. https://sciencebox.uz/index.php/ajed/article/download/10393/9500/10369
6. Talabalarda stress holatini yuzaga keltiruvchi omillar va ularning psixodiagnostikasi // ResearchGate, 2024. https://www.researchgate.net/publication/381286746_TALABALARDA_STRESS_HOLATINI_YUZAGA_KELTIRUVCHI_OMILLAR_VA_ULARNING_PSIXODIAGNOSTIKASI
7. Talabalarda psixologik stressni yengish // ResearchGate, 2025. https://www.researchgate.net/publication/396448370_TALABALARDA_PSIXOLOGIK_STRESSNI_YENGISH
8. Boshlang‘ich sinflarda bo‘sh o‘zlashtiruvchi o‘quvchilar faolligini oshirishning psixologik-pedagogik xususiyatlari // CyberLeninka. https://cyberleninka.ru/article/n/boshlang-ich-sinflarda-bo-sh-o-zlashtiruvchi-o-quvchilar-faolligini-oshirishning-psixologik-pedagogik-xususiyatlari
9. Talabalarda sanogen tafakkurni rivojlantirish komponentlari va uning pedagogik-psixologik xususiyatlari // CyberLeninka. https://cyberleninka.ru/article/n/talabalarda-sanogen-tafakkurni-rivojlantirish-komponentlari-va-uning-pedagogik-psixologik-xususiyatlari
10. Psixologik-pedagogik tadqiqot usullarining tasnifi (B.G. Ananev, V.N. Drujinin bo‘yicha). https://karaokerox.ru/uz/chastnye-metody-psihologo-pedagogicheskogo-issledovaniya-proanalizirovat-klassifikaciyu-metodov-psih.html
11. Maktabda fanlardan muvaffaqiyatsizlik sabablari: kognitiv va motivatsion sohalardagi kamchiliklar. https://shkolyariki.ru/uz/nachalnye-klassy/prichiny-neuspevaemosti-po-predmetam-v-shkole-prichiny-neuspevaemosti.html
12. McGarrigle A., Kaplunov E. What are the psychological and social factors that influence student underachievement? // Advance HE, 2025. https://www.advance-he.ac.uk/news-and-views/what-are-psychological-and-social-factors-influence-student-underachievement
13. Unpacking the underachievement of gifted students: A systematic review of internal and external factors // ScienceDirect / PMC, 2024. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11402643/
14. Underachievement Risks and Profiles of Psychological Variables Among High-Ability Adolescents // MDPI, 2025. https://www.mdpi.com/2254-9625/15/9/178