Ko'p yillik raygrass (Lolium perenne L.) ning o'sish va rivojlanishi, morfologik va fiziologik tuzilishi, ekish me'yorlari va muddatlari.

Authors

  • Beknayev Ulug‘bek Alisher o‘g‘li Lalmikor dehqonchilik ilmiy tadqiqot instituti
  • Sadullayeva Oydin Temur qizi Lalmikor dehqonchilik ilmiy tadqiqot instituti

Keywords:

Kalit so'zlarKo'p yillik raygrass , Lolium perenne L. , sovuq mavsumli o't ,morfologik tuzilish , barg morfologiyasi , tillerlanish yillik ildiz tizimi ,C3 fotosintez , azot talabi o‘sish va rivojlanish ,ekish muddatlari ekish me'yorlari

Abstract

Ushbu tezis ko'p yillik raygrass (Lolium perenne L.) ning biologik xususiyatlarini, morfologik va fiziologik tuzilishini, o'sish va rivojlanish jarayonlarini batafsil o'rganadi. Raygrass – sovuq mavsumli (C3 tipidagi fotosintez) tup o't bo'lib, tez o'rnatilishi, zich qoplama hosil qilishi va yaxshi parvarish bilan yuqori hosildorlik berishi bilan ajralib turadi. Morfologik belgilari (barg tuzilishi, tillerlar, ildiz tizimi) va fiziologik jarayonlari (assimilyatsiya, stressga javob) asosida uning O'zbekiston kontinental iqlimida (qurg'oq yoz va sovuq qish) moslashuvi tahlil qilinadi. Ekish me'yorlari (25–40 g/m²) va optimal muddatlari (kuz – sentyabr–oktyabr, bahor – mart oxiri–aprel boshida) tavsiya etiladi. Tadqiqot natijalari raygrassni yem-xashak, maysazor va sport maydonchalari uchun qo'llashda samarali strategiyalarni ishlab chiqishga asos bo'ladi.

References

1. Emtens, J. (n.d.). Perennial Ryegrass Lolium perenne L.: A Comprehensive Guide to Botany, History, Cultural Requirements, Strengths, and Weaknesses. [Qo'llanma matni, tarjima asosida]. Turfgrass Management Publication.

2. Turgeon, A. J. (2012). Turfgrass Management (9th ed.). Pearson Education. (Raygrassning morfologiyasi va parvarishi bo'yicha klassik manba).

3. Beard, J. B. (2002). Turf Management for Golf Courses (2nd ed.). John Wiley & Sons. (Golf va sport maydonchalari uchun raygrass foydalanishi).

4. Christians, N. E., Patton, A. J., & Martin, D. P. (2017). Turfgrass Science and Culture (5th ed.). John Wiley & Sons. (Raygrassning fiziologiyasi va kasalliklari).

5. Miao, C., et al. (2022). Insights into perennial ryegrass response to abiotic stress: A review. Frontiers in Plant Science, 13, 845678. https://doi.org/10.3389/fpls.2022.845678 (Qurg'oqchilik va issiqlikka javob).

6. Chapman, E. A., et al. (2022). Perennials as future grain crops: A case study of Lolium perenne. Plants, 11(5), 678. https://doi.org/10.3390/plants11050678 (Fiziologik moslashuv).

7. FAO. (2009). Country Report on the State of Plant Genetic Resources for Food and Agriculture: Uzbekistan. Food and Agriculture Organization of the United Nations.

8. Ludemann, C. I., et al. (2015). Higher energy traits in perennial ryegrass: A review. Grass and Forage Science, 70(3), 421–435. https://doi.org/10.1111/gfs.12145 (Endofit va hosildorlik).

9. Casler, M. D., & Duncan, R. R. (2003). Turfgrass Biology, Genetics, and Breeding. John Wiley & Sons. (Navlar va selektsiya tarixi).

10. O'zbekiston Respublikasi Qishloq xo'jaligi vazirligi. (2023). O'zbekistonda yem-xashak o'tlari yetishtirish bo'yicha tavsiyalar. Toshkent. (Mahalliy iqlim sharoitlari uchun moslashtirilgan ma'lumotlar).

11. Bushman, B. S., et al. (2004). Endophyte-enhanced resistance in perennial ryegrass. Crop Science, 44(5), 1787–1793.

12. Jung, G., et al. (1998). Identification of perennial ryegrass cultivars using morphological characteristics. Crop Science, 38(1), 167–174.

13. McCullough, P. E., et al. (2010). Perennial ryegrass overseeding strategies for warm-season turf. HortScience, 45(9), 1325–1330.

14. O'zbekiston Milliy universiteti. (2020–2025). Toshkent viloyatida o't turlari yetishtirish bo'yicha tajribaviy ma'lumotlar (arxiv materiallari).

Downloads

Published

2026-03-10

How to Cite

Beknayev Ulug‘bek Alisher o‘g‘li, & Sadullayeva Oydin Temur qizi. (2026). Ko’p yillik raygrass (Lolium perenne L.) ning o’sish va rivojlanishi, morfologik va fiziologik tuzilishi, ekish me’yorlari va muddatlari. INTEGRATION OF EDUCATION AND SCIENCE: GLOBAL CHALLENGES AND SOLUTIONS, 2(03), 86–89. Retrieved from https://worldconferences.us/index.php/iesg/article/view/1200