FRANSUZ VA O‘ZBEK TILLARIDA “ERKINLIK” KONSEPTINING LINGVOKOGNITIV TAHLILI
Keywords:
lingvokognitiv tahlil, konsept, erkinlik konsepti, liberté, semantik maydon, konseptual metafora, assotsiativ tahlil, kognitiv model, milliy mentalitet, lingvokulturologiya, qiyosiy tilshunoslik, semantik struktura, yadroviy va periferik komponentlar, individualizm va kollektivizm, til va tafakkur munosabati, madaniy konseptlar, psixolingvistika, diskurs tahlili, semantik interpretatsiya.Abstract
Annotatsiya: Mazkur ilmiy maqolada fransuz va o‘zbek tillarida “erkinlik” konseptining lingvokognitiv xususiyatlari chuqur qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqot doirasida “liberté” va “erkinlik” leksemalarining semantik maydoni, konseptual yadrosi, periferik qatlamlari hamda ular bilan bog‘liq metaforik va assotsiativ birliklar aniqlanadi. Shuningdek, mazkur konseptning shakllanishida tarixiy, ijtimoiy, madaniy va falsafiy omillarning roli ochib beriladi. Lingvokognitiv yondashuv asosida olib borilgan tahlil natijalari fransuz tilida erkinlik tushunchasining individualistik va huquqiy paradigma asosida shakllanganini, o‘zbek tilida esa ko‘proq ijtimoiy-madaniy va axloqiy qadriyatlar bilan uyg‘unlashgan holda rivojlanganini ko‘rsatadi. Tadqiqot natijalari til va tafakkur o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni chuqurroq anglashga xizmat qiladi.
References
1. Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors We Live By. Chicago: University of Chicago Press.
2. Wierzbicka, A. (1997). Understanding Cultures through Their Key Words. Oxford: Oxford University Press.
3. Кубрякова, Е. С. (2004). Язык и знание. Москва: Языки славянской культуры.
4. Маслова, В. А. (2001). Лингвокультурология. Москва: Академия.
5. Safarov, Sh. (2006). Kognitiv tilshunoslik asoslari. Toshkent.
6. Mahmudov, N. (2012). Til va tafakkur. Toshkent.
7. Nurmonov, A. (2010). O‘zbek tilshunosligi asoslari. Toshkent.
8. Rahmatullayev, Sh. (2006). O‘zbek tilining izohli lug‘ati. Toshkent.
