BIOELEKTRIK SIGNALLARNI QAYTA ISHLASHDA CHASTOTA FILTRATSIYASINING NAZARIY ASOSLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: bioelektrik signallar, chastota filtratsiyasi, EKG, EEG, EMG, past chastotali filtr, yuqori chastotali filtr, tasma to‘suvchi filtr, FIR/IIR filtrlar, wavelet o‘zgartirish, shovqinlarni bartaraf etish, raqamli signalni qayta ishlash.Abstract
Annotatsiya: Ushbu tezisda bioelektrik signallarni (EKG, EEG, EMG va boshqalar) qayta ishlash jarayonida chastota filtratsiyasining nazariy asoslari batafsil ko‘rib chiqilgan. Bioelektrik signallarning fizik-kimyoviy tabiatini, ularning chastota diapazonlari va shovqin turlarini tahlil qilib, past chastotali (LPF), yuqori chastotali (HPF), tasma o‘tkazuvchi (BPF) va tasma to‘suvchi (Notch) filtrlarning xususiyatlari, FIR va IIR filtrlarning afzalliklari, ularning raqamli amalga oshirilishi va simulyatsiyasi yoritilgan. Tezisda chastota filtratsiyasi signallarning sifatini oshirish, diagnostik aniqlikni ta’minlashdagi roli, shuningdek, wavelet o‘zgartirish va Furye o‘zgartirishlari kabi zamonaviy usullar bilan birgalikdagi qo‘llanilishi ko‘rsatilgan. O‘zbekiston olimlari tomonidan olib borilgan tadqiqotlar asosida mahalliy amaliyotga mos keladigan yondashuvlar taklif etilgan. Tezisning hajmi va chuqurligi mavzuning dolzarbligini, tibbiy diagnostika va bioinformatika sohasidagi ilmiy-texnik taraqqiyotni hisobga olgan holda ta’minlangan. Natijalar bioelektrik signallarni raqamli qayta ishlash tizimlarini loyihalashda amaliy ahamiyatga ega.
References
1. Abdurashidova K.T. Bioelektrik signallarning tasnifi va ularning xususiyatlari // Scientists.uz. – Toshkent, 2023. – S. 1-10.
2. Zohirov Q.R. va boshq. Biosignallarni qayta ishlash va tasniflash usullari tahlili. – Toshkent: UZA, 2024. – 17 bet.
3. Bioelektronika asoslari: o‘quv materiallari. – Toshkent: UzMedEn, 2023. – 30-50 betlar.
4. Djumanov J.X., Rahimova F.B. Elektrokardiografiya signallarini raqamli qayta ishlash // Innovations in Science and Technologies. – 2024. – №7.
5. Rahimov A., Orziyev J. Past va yuqori chastotali filtrlarni tahlil qilish va simulyatsiya qilish usulini tadqiq etish // Science Algorithm. – 2024. – №4(5). – S. 102-105.
6. Rangayyan R.M. Biomedical Signal Analysis: A Case-Study Approach. – New York: Wiley, 2015. – P. 200-250.
7. Martinek R. et al. Advanced Bioelectrical Signal Processing Methods // Sensors. – 2021. – Vol. 21. – P. 5186 (PMC).
8. Sattorov M.E. Elektromiografiya signallarini qayta ishlash // UZA PDF, 2025. – S. 2-18.
9. Diyorbek A. Elektrofiziologiya: hujayraviy elektr jarayonlari // Journalss.org. – 2025.
10. Kublanov V.S. va boshq. Analiz biomeditsinskikh signalov v srede MATLAB. – Yekaterinburg: Ural universiteti, 2016. – 120 bet.
